Urodziłem się 30 października 1943 roku w Łebczu koło Pucka na Kaszubach. Szkołę podstawową w Swarzewie ukończyłem w 1957 roku a maturę uzyskałem w Liceum Ogólnokształcącym w Pucku w 1961 roku i w tym samym roku rozpocząłem studia biologiczne na Uniwersytecie Łódzkim, które ukończyłem w 1966 roku.

W 1970 roku na Uniwersytecie Łódzkim uzyskałem stopień naukowy doktora za pracę nt. „Glony solnisk podłęczyckich” i wówczas wracam w swoje strony rodzinne, do Trójmiasta, gdzie otrzymuję propozycję pracy w tworzącym się Uniwersytecie Gdańskim. Stopień naukowy doktora habilitowanego uzyskałem w 1979 roku na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu za pracę „Kierunki zmian strukturalnych w fitoplanktonie estuariów Bałtyku Południowego“. Tytuł profesora uzyskałem w 1989 roku.

W okresie od 1 października 1966 roku do 30 czerwca 1970 roku pracowałem w Uniwersytecie Łódzkim jako asystent (do 1968) i starszy asystent. Od 1 lipca 1970 roku do 15 września 2018 roku związany byłem z Uniwersytetem Gdańskim jako: starszy asystent (w 1970), adiunkt (do 1981), docent (do 1989), profesor nadzwyczajny (do 1992), profesor zwyczajny (do 2013) oraz jako redaktor naczelny czasopisma Oceanological and Hydrobiological Studies (2002-2023).

Odbyłem roczny staż naukowy w Université de Montréal (Kanada, 1973/1974), a następnie krótkoterminowe staże naukowe w: Station Biologique de Roscoff (Francja, 1975), Universität Rostock (NRD, 1977), Lunds universitet (Szwecja, 1980), Universität  Bremen (RFN, 1981), Uppsala universitet (Szwecja, 1985) oraz Instytut Français de Recherche pour l’Exploitation de la Mer (IFREMER, 1994). Uczestniczyłem w ekspedycji naukowej na Spitsbergen (1972).

Od 1 września 1996 roku do 31 sierpnia 2002 pełniłem funkcję rektora Uniwersytetu Gdańskiego. Jako rektor animowałem działania na rzecz podnoszenia rangi i wzrostu znaczenia UG na arenie międzynarodowej, czego przejawem była wizyta Króla Norwegów Haralda V w UG oraz także nadanie godności doktora honoris causa sekretarz stanu USA Madeleine Albright. W ramach porządkowania gospodarki finansowej wdrożyłem nowe zasady podziału środków na działalność wydziałów i innych jednostek Uczelni. Zabiegałem o  powiększenie bazy lokalowej. W trakcie tych dwóch kadencji oddany został do użytku nowoczesny budynek Wydziału Prawa i Administracji (2001), rozpoczęła się budowa Biblioteki Uniwersyteckiej (2002) oraz uruchomiono na Wydziale Chemii pawilon dydaktyczny w Gdańsku–Wrzeszczu, a na Wydziale Biologii, Geografii i Oceanologii – laboratorium sinicowe w Gdyni.

Na Wydziale Biologii i Nauk o Ziemi/Biologii, Geografii i Oceanologii (od 1985)/Oceanografii i Geografii (od 2008) pełniłem funkcje: dziekana (1981–1987) a wcześniej wicedyrektora Instytutu Oceanografii (1978–1981). W latach 1992–2012 kierowałem Zakładem Oceanografii Biologicznej/Biologii i Ekologii Morza, a w okresie 1982–2012 Pracownią Ekologii Roślin Morskich w tym Zakładzie. Poza UG byłem organizatorem i pierwszym dyrektorem Centrum Biologii Morza Polskiej Akademii Nauk (PAN) w latach 1988–1991. W 2002 roku podjąłem trud utworzenia Kaszubsko–Pomorskiej Szkoły Wyższej w Wejherowie, w której pełniłem i pełnię funkcję Rektora.

Moje zainteresowania badawcze mieszczą się w zakresie szeroko pojętej biologii morza z ukierunkowaniem na aspekty ekologiczne, w szczególności taksonomię i ekologię glonów. Zorganizowałem od podstaw w Uniwersytecie Gdańskim  jedyny w Polsce ośrodek algologii morskiej. Jako pierwszy zwróciłem uwagę na rolę sinic w zmianach ekosystemu Bałtyku Południowego. Moim najważniejszym osiągnięciem naukowym jest opracowanie metodologii oceny toksyczności powodowanej zakwitami sinic w warunkach naturalnych i sztucznych oraz określenie ich wpływu na stan ekologiczny i sanitarny wód naturalnych. Jestem autorem lub współautorem ponad 150 oryginalnych i przeglądowych artykułów naukowych oraz autorem dwóch i współautorem trzech monografii. Jestem redaktorem naukowym 3 książek oraz autorem 30 opracowań informacyjnych o nowych kierunkach i metodach badań. Jestem autorem dwóch podręczników akademickich oraz głównym autorem i redaktorem wielotomowej serii wydawniczej dotyczącej flory glonów Zatoki Gdańskiej i Bałtyku Południowego. Wygłosiłem ponad 100 wykładów na kongresach i seminariach  naukowych, w większości międzynarodowych, w tym w: Uppsala universitet (Szwecja), University of Dundee (Wielka Brytania) i PHINMA University of Iloilo (Filipiny). Byłem promotorem 9 obronionych rozpraw doktorskich. Osiem osób pracujących w moim zespole uzyskało stopień naukowy doktora habilitowanego. Przygotowałem ponad 80 recenzji rozpraw doktorskich oraz dorobku w postępowaniach o nadanie stopnia naukowego doktora habilitowanego lub tytułu naukowego profesora.

Byłem członkiem Centralnej Komisji do Spraw Tytułu Naukowego i Stopni Naukowych (1991–1993) oraz Komisji Ekspertów Ministra Edukacji Narodowej (1992–1994). Przewodniczyłem Komitetowi Ekologii PAN (2007–2010), Komitetowi Badań Morza PAN (2007–2016) i Scientific Committee on Oceanic Research (Komitetowi Narodowemu, 2007–2016). Reprezentowałem PAN w European Science Foundation w sprawach realizacji międzynarodowego programu EuroCYANO (Ecological Impact, Diversity and Molecular Biology of Cyanobacteria). Byłem członkiem rad naukowych Morskiego Instytutu Rybackiego w Gdyni i Instytutu Oceanologii PAN (wiceprzewodniczącym w latach 1984–1986 i 2007–2010). Byłem członkiem grup roboczych Komisji Ochrony Środowiska Morskiego Bałtyku (HELCOM) oraz ekspertem Intergovernmental  Oceanographic Commission UNESCO w zakresie glonów toksycznych oraz Komitetu Ekonomiczno–Społecznego Unii Europejskiej w sprawach oceny europejskiej strategii na rzecz badań morskich.

W latach 2005–2009 byłem radnym Sejmiku Województwa Pomorskiego. Pełniłem funkcję prezesa Polskiego Towarzystwa Nautologicznego (2001–2004), prezesa Polskiego Towarzystwa Hydrobiologicznego (2006–2015) oraz wiceprezesa Polskiego Towarzystwa Fykologicznego (2005–2011). W okresie transformacji ustrojowej czynnie działałem w Solidarności; byłem między innymi członkiem Komitetu Budowy Pomników Ofiar Grudnia 1970 w Gdyni.

Zostałem odznaczony Krzyżem Oficerskim (2014) i Kawalerskim (1996) Orderu Odrodzenia Polski oraz Złotym Krzyżem Zasługi (1987). Zostałem wyróżniony godnością Profesora Honorowego UG (2022) i Prezesa Honorowego Polskiego Towarzystwa Hydrobiologicznego (2018) oraz: Medalem Komisji Edukacji Narodowej (1990), Medalem im. Profesora Kazimierza Demela (2008), Medalem im. prof. Alfreda Lityńskiego (2015), Odznaką Honorową „Zasłużony Pracownik Morza” (1979) i Odznaką Honorową „Zasłużony dla Rolnictwa” (2014). Zostałem uhonorowany Nagrodą Naukową Miasta Gdańska im. Jana Heweliusza w kategorii nauk przyrodniczych i ścisłych (2007), Nagrodą „Nauczyciel Roku” imienia Krzysztofa Celestyna Mrongowiusza UG (2014), 4–krotnie nagrodami ministra odpowiedniego do spraw nauki i szkolnictwa wyższego oraz – w początkach swojej kariery – nagrodą I stopnia za referat wygłoszony na Ogólnopolskiej Studenckiej Konferencji Kół Naukowych Biologów we Wrocławiu (1964).

W uznaniu zasług w dziedzinie algologii zadedykowano mnie dwa nowo odkryte gatunki okrzemek: Pseudogomphonema plinskii (Witkowski, Metzeltin i Lange-Bertalot, 1996) oraz Chamaepinnularia plinskii (Żelazna-Wieczorek i Olszyński, 2016). W 2020 roku, po 50-ciu latach od doktoratu, uhonorowano mnie w Uniwersytecie Łódzkim specjalnym dyplomem odnowienia dyplomu doktorskiego.

W mojej działalności wspierali mnie żona Halina i syn Robert (zm. 2025). W młodości interesowałem się tańcem towarzyskim i jeździectwem. Współcześnie oddaje się czytaniu książek historycznych oraz pisaniu wspomnień rodzinnych  (Rodowody –Wydawnictwo Bernardinum w Pelplinie (WB), 2006) i innych utworów (Odpusty w Swarzewie –WB, 2007; Koronacja –WB, 2016; Człowieczeństwo. Istota, rozwój i zagrożenia – Wydawnictwo UG, 2019).

 

 

ostatnia aktualizacja – grudzień 2025